Articles

สรุปภาพรวมกิจกรรมสนทนาการเมือง “What The Thesis?” ครั้งที่ 5 “การจัดสรรทรัพยากรตามแนวทางสันติวิธีในช่วง COVID-19”

วันพุธที่ 29 เมษายน 2563 สำนักนวัตกรรมเพื่อประชาธิปไตย สถาบันพระปกเกล้า จัดเสวนาวิชาการ “What The Thesis?” ครั้งที่ 5 ภายใต้หัวข้อ “การจัดสรรทรัพยากรตามแนวทางสันติวิธีในช่วง COVID-19” โดยกิจกรรมสนทนาวิชาการนี้แบ่งออกเป็น 4 ช่วงด้วยกันได้แก่ ช่วงแรกจะเป็นการอัพเดตกระแสข่าวทั่วโลก ก่อนที่ช่วงที่สองจะเป็นการสำรวจภาพรวมของงานวิชาการที่มีต่อประเด็น “ความยุติธรรมเชิงจัดสรร” ถัดมาในช่วงที่สามจะเป็นการสนทนาวิชาการในหัวข้อ “การจัดสรรทรัพยากรตามแนวทางสันติวิธีในช่วง COVID-19” และในช่วงสุดท้ายจึงเป็นการสนทนาการวิชาการในอีกหัวข้อคือ “การจัดการสิ่งแวดล้อมในช่วง COVID-19” โดยจะสรุปต่อไปตามลำดับ

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

สำหรับส่วนแรกที่เป็นการอัพเดตกระแสข่าวสารทั่วโลกในช่วงเดือนเมษายนและที่ผ่านมา สรุปข่าวโดยขวัญข้าว คงเดชา แบ่งเป็นข่าวสามด้าน ได้แก่

ด้านสังคม กระแสการเมืองเรื่องการเรียกร้องความเท่าเทียมทางเพศกลายเป็นประเด็นที่สังคมสนใจหลังจากเกิดกรณี NTHroom ห้องแชทอนาจารที่มาจากการแอบถ่ายและข่มขู่สตรีไม่เว้นแม้เยาวชน ซึ่งกรณีดังกล่าวเกิดขึ้นที่ประเทศเกาหลีใต้ และจากประเด็นดังกล่าวก็นำมาสู่การเรียกร้องความเท่าเทียมทางเพศในไทยผ่านประโยค “Men are trash” เช่นกัน

ขณะที่ด้านเศรษฐกิจ ช่วงวิกฤติCOVID-19 เช่นนี้ส่งผลราคาน้ำมันโลกต่ำลง และยังมีเรื่องที่จีนผลักดันการทำเงินสกุลดิจิตอล (digital currency) ขณะที่มีบางมุมวิเคราะห์ว่าเป็นการคานอำนาจกับเงินดอลลาร์สหรัฐ

ด้านการเมือง จากการทะเลาะกันของชาวอินเตอร์เน็ตไทยกับจีนเรื่องดาราไทย นำมาสู่การหยิบประเด็นเปราะบางของประเทศอีกฝ่ายมาโจมตีกัน นำมาสู่การที่ฮ่องกงและไต้หวันเข้าร่วมกับไทยในการวิพากษ์วิจารณ์จีน และมีการตั้งชื่อกันเล่นๆว่า “พันธมิตรชานม” (Milk Tea Alliance) นอกจากนั้น ประเด็นเรื่องความตกลง CPTPP (Comprehensive and Progressive Trans-pacific Partnership) เองก็เป็นประเด็นที่ถกเถียงมากว่าจะสร้างประโยชน์ระดับมหภาคหรือลิดรอนเกษตรกรไทย และยังมีประเด็นสงสัยเรื่องเสถียรภาพการเมืองของเกาหลีเหนือท่ามกลางข่าวลือเรื่องการหายตัวไปของผู้นำเกาหลีเหนือ

และสุดท้ายในด้านสิ่งแวดล้อม นักดาราศาสตร์พบดาวเคราะห์ดวงใหม่ที่พอจะเป็นโลกใบที่สองให้แก่มนุษย์ มีแหล่งน้ำและแสงอาทิตย์เหมาะสม ซึ่งขณะนี้อยู่ในขั้นตรวจสอบ

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ถัดมาในส่วนที่สอง ศิปภน อรรคศรี นำเสนอผลของการสำรวจวงการวิชาการระดับโลกในประเด็นของ “ความยุติธรรมเชิงจัดสรร” (distributive justice) ซึ่งหมุดหมายสำคัญอยู่ที่นิยามของ John Rawls (1971) ที่อธิบายผ่านคุณสมบัติของหลักเสรีภาพขั้นพื้นฐานที่เท่าเทียมกัน และหลักความแตกต่างของปัจเจก ทั้งนี้จากการสำรวจงานวิชาการในปี 2019-2020 ที่นำเสนอหรือประยุกต์ใช้แนวคิดเรื่องความยุติธรรมเชิงจัดสรร พบว่า มีการประยุกต์ใช้แนวคิดดังกล่าวในหลากสาขาวิชาทั้งรัฐศาสตร์, เศรษฐศาสตร์ หรือสิ่งแวดล้อม เป็นต้น โดยในระยะเวลา1ปีมานี้ งานวิชาการสายปรัชญาการเมืองนำประเด็นดังกล่าวมาเผยแพร่มากที่สุด รองลงมาจึงเป็นงานเชิงสถาบันการเมืองหรือสังคม ขณะที่งานเรื่องสิ่งแวดล้อมและการเมืองเปรียบเทียบก็ไก้รับความสนใจมาก ทั้งนี้งานสายเทววิทยาที่อธิบายแนวคิดเรื่องความยุติธรรมเชิงจัดสรรก็มีเช่นกัน

นอกจากนี้ ในส่วนที่สองนี้ยังมีการกล่าวถึงงานวิชาการสองชิ้นที่นำเสนอประเด็นความยุติธรรมเชิงจัดสรร ได้แก่ บทความจากงานปาฐกถาเรื่อง “Confronting Authoritarianism” (2019) ของ Anwar Ibrahim ที่ได้นำเสนอแนวทางต่อสู้กับรัฐบาลอำนาจนิยมด้วยพลังของประชาธิปไตย ควบคู่กับการผลักดันความยุติธรรมเชิงจัดสรรและการพัฒนาสังคมที่ยั่งยืน ส่วนงานที่สอง “A Pioneering Platform: Streng6hening Environmental Democrary and Justice in Latin America and Carribbean” (2019) ของ Giada Ferrucci กล่าวถึงประเด็นความตกลง Escazu ที่มีความสำคัญสำหรับชาวละตินอเมริกาในฐานะข้อตกลงที่ให้คนในภูมิภาคละตินอเมริกาได้มีส่วนร่วมสะท้อนผลประโยชน์และความต้องการระดับท้องถิ่น และนำเจตจำนงร่วมดังกล่าวมาปรับใช้ประนีประนอมกับหลักการพัฒนาสิ่งแวดล้อมระดับโลกอย่าง SDGs ส่งผลให้ความตกลง Escazu เป็นนวัตกรรมประชาธิปไตยสร้างการมีส่วนร่วมของระดับภูมิภาคเพื่อให้เกิดความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมที่สอดคล้องกันระหว่างแนวคิดระดับโลกอย่าง SDGs พัฒนาไปพร้อมกับผลประโยชน์ระดับท้องถิ่น

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ในส่วนหลักของการสนทนาวิชาการมีสองประเด็นจากสองวิทยากร เริ่มจากวิทยากรคนแรกคือ อภิญญา ดิสสะมาน นักวิชาการชำนาญการ จากสำนักสันติวิธีและธรรมาภิบาล ในประเด็น “การจัดสรรทรัพยากรตามแนวทางสันติวิธีในช่วง COVID-19” พบว่าการรับมือ COVID-19 ในแต่ละประเทศแตกต่างกันไปตามบริบททางสังคมและวัฒนธรรม ตัวอย่างเช่น เยอรมันที่สนับสนุนการใส่หน้ากากอนามัยในพื้นที่สาธารณะ และกำลังออกกฎหมายเพื่อความสะดวกในการ Work From Home ขณะที่มีข้อสังเกตว่าวัฒนธรรมแบบเอเชียช่วยให้การติดเชื้อน้อยจริงหรือ หากสังเกตกรณีมาเลเซีย พบว่ารัฐมนตรีช่วยกระทรวงสาธารณสุขไม่ได้สนใจ social distancing แต่ยังเข้าหาร่วมทานอาหารกับประชาชน ซึ่งสะท้อนว่าวัฒนธรรมประเทศสำคัญกว่า หรือกรณีคนหนุ่มสาวฮ่องกงที่ออกมาประท้วงรัฐบาลกลางที่ปักกิ่ง ผลลัพธ์ที่ต่างกันจึงมาจากบริบททางสังคมและวัฒนธรรมที่ต่างกัน

แต่ในมุมมองแบบสันติวิธีก็มีแนวทางในการรับฟังเสียงของสังคมเพื่อนำไปสู่การรับมือ COVID-19 และกระจายทรัพยากรให้ตรงความต้องการของแต่ละพื้นที่ได้เช่นกันผ่านทฤษฎีชื่อ “U-Theory” กล่าวคือ เป็นการรับฟังความคิดเห็นของภาคประชาชนแต่ละส่วนอย่างงค่อยเป็นค่อยไปแต่ครบถ้วน เพื่อมองหา “new choice” ที่จะเข้าใจประชาชนในสถานการณ์วิกฤต COVID-19 และรับมือปัญหาได้ตรงจุดและจัดสรรทรัพยากรให้เหมาะสมกับแต่ละกลุ่มแต่ละพื้นที่ในที่สุด

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ส่วนท้ายสุดของกิจกรรมนี้เป็นการนำสนทนาของวิทยากรคนที่สอง สมเกียรติ นากระโทก นักวิชาการ จากสำนักนวัตกรรมเพื่อประชาธิปไตย ในประเด็นของ “การจัดการสิ่งแวดล้อมในช่วง COVID-19” เพื่อเสนอมุมมองสองด้านเกี่ยวกับผลกระทบจาก COVID-19 ต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งผลทางบากคือ มลพิษทางอากาศที่ลดลง ดังกรณีของจีนที่สภาพอากาศดีขึ้น วัดจากค่าคาร์บอนไดออกไซด์ที่ลดลงถึง 25% เนื่องจากระบบอุตสาหกรรมที่หยุดทำงานในช่วง COVID-19 ขณะที่ผลด้านลบก็มีมากเช่นกัน อาทิ กรณีของไทยที่ระบบจัดการขยะต้องปรับตัวหลังจากพบว่าช่วงที่ประชาชนกักตัว มีขยะจากพลาสติกและผลิตภัณฑ์ป้องกันโรคที่ถูกใช้งานและทิ้งลงขยะมากขึ้น ส่งผลให้กรุงเทพฯมีปริมาณขยะมากขึ้นถึง 4.4%  

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: